دادنامه 225 هیات عمومی دیوان عدالت اداری بازنشستگی عادی اشخاص مشمول قانون، مانع از بهرهمندی آنان از حقوق مکتسب و استفاده از مزایای مشاغل سخت و زیانآور نیست
کلاسه پرونده : 8900412
شماره دادنامه : 225
تاریخ دادنامه : 1389/06/22
نتیجه رسیدگی : رای وحدت رویه
طرف شکایت : سازمان تامین اجتماعی
مرجع صدور رای : هیات عمومی دیوان عدالت اداری
موضوع: نحوه محاسبه و پرداخت حق بیمه
پیام رای
1- طبق ماده 54 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354، به منظور حمایت از کسانی که به کارهای سخت و زیان آور (مخل سلامت) اشتغال داشته اند هرسال سابقه پرداخت حق بیمه، یک سال و نیم محاسبه میگردد 2- مطابق رأی وحدت رویه شماره 4 مورخ 1388/1/16 بازنشستگی عادی اشخاص مشمول قانون، مانع از بهره مندی آنان از حقوق مکتسب و استفاده از مزایای مشاغل سخت و زیان آور نیست
متن دادنامه
گردشکار: شاکی طی درخواست تقدیمی اشعار داشته، در خصوص برقراری حقوق بازنشستگی بر اساس کارهای سخت و مشاغل زیانآور، شعب 16 و 17 دیوان عدالت اداری آراء متناقضی صادر نمودهاند و به همین لحاظ صدور رأی وحدت رویه را خواستار گردیده است. مشروح آراء به شرح زیر میباشد:
الف- شعبه شانزدهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده کلاسه 16؍86؍2500، موضوع شکایت آقای غلامرضا اعمالی، به طرفیت سازمان تأمین اجتماعی استان فارس (شعبه نیریز) و به خواسته تقاضای برقراری مستمری بازنشستگی بر اساس اشتغال در کارهای سخت و زیانآور، طی دادنامه شماره 1788 مورخ 18؍6؍87، چنین انشاء رأی نموده است: حسب تقاضای خواهان مبنی بر بازنشستگی عادی به تاریخ 13؍3؍83 و برقراری مستمری بازنشستگی برای وی و خواهان هیچ گونه دلیل و مستندی دال بر تقاضای بازنشستگی بر مبنای کارهای سخت و زیانآور به سازمان خوانده ارائه و ابراز ننموده، فلذا با توجه به موارد معنونه و اینکه خواهان درحال حاضر بازنشسته بوده ودر زمان اشتغال هیچ گونه تقاضایی مبنی بر بازنشستگی به لحاظ اشتغال در کارهای سخت و زیانآور ارائه و ابراز ننموده فلذا دعوی مطروحه را غیر وارد تشخیص و حکم به رد شکایت تقدیمی صادر و اعلام میگردد.
ب- شعبه هفدهم دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده کلاسه 17؍87؍175، موضوع شکایت آقای نعمت اله دهقانی، به طرفیت سازمان تأمین اجتماعی شعبه نیریز (استان فارس) و به خواسته الزام سازمان به قبول و احتساب سابقه در کارهای سخت و زیان آور، طی دادنامه شماره 190 مورخ 5؍2؍88، چنین انشاء رأی نموده است: نظر به اینکه آنچه مسلم است مشارالیه به مدت بیش از 25 سال در کارهای سخت و زیانآور اشتغال به کار داشته و مطابق بند یک شق (ب) ماده 76 قانون تأمین اجتماعی داشتن حداقل 20 سال سابقه متوالی با 25 سال متناوب در کارهای موصوف که مخل سلامت شناخته شده و برای احراز بازنشستگی پیش از موعد کافی دانسته شده و نامبرده در ازمنه مورد اشتغال حق بیمه را پرداخت نموده مضافاً اینکه نسبت به ایام فوقالذکر کمیته استانی اعلام نظر نموده و سخت و زیانآور بودن مشاغل وی را تایید کرده و از طرفی بازنشسته شدن فرد ولو با تقاضای خود به صورت عادی نمیتواند حق مکتسبه وی را در زمان اشتغال تضییع نماید و هرکس حق دارد از مزایای قانونی سوابق اشتغال خود بهرهمند گردد و با عنایت به اینکه قطع رابطه و ترک کار نیز مانع استفاده از حقوق کسبه شده نامبرده نمیگردد، بنابراین با احراز حقانیت شاکی و مستنداً به قانون اصلاح تبصره الحاقی به ماده 76 قانون تأمین اجتماعی و اصلاحات بعدی آن و آییننامه اجرائی مربوطه و مواد 148 قانون کار و 36 قانون تأمین اجتماعی و 13 دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت و الزام سازمان به برقراری مستمری بازنشستگی شاکی به جهت اشتغال به مشاغل سخت و زیانآور صادر و اعلام میگردد.
هیأت عمومی دیوان در تاریخ فوق با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رأی مینماید.
رأی هیأت عمومی
اولاً: تعارض در آرای شماره 1788 مورخ 18؍6؍87 صادره از شعبه 16 و 190 مورخ 5؍2؍1388 شعبه 17 دیوان عدالت اداری که به ترتیب بر رد شکایت و ورود آن صادر گردیدهاند به نظر محرز میباشد. ثانیاً: براساس بند 1 از شق (ب) ذیل بند 2 تبصره 2 ماده 76 قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 با اصلاحات بعدی، قانونگذار در حمایت از کسانی که به کارهای سخت و زیانآور (مخل سلامت) اشتغال داشتهاند هرسال سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای مذکور را برای آنان یک سال و نیم محاسبه کرده است و از آنجا که مطابق رأی وحدت رویه شماره 4 مورخ 16؍1؍88 بازنشستگی عادی اشخاص مشمول قانون، مانع از بهرهمندی آنان از حقوق مکتسب و استفاده از مزایای مشاغل سخت و زیانآور نیست، بنابه مراتب دادنامه شماره 190 مورخ 5؍2؍1388 شعبه 17 دیوان که مبین این معنی است موافق اصول و موازین قانونی تشخیص داده میشود. این رأی به استناد بند 2 ماده 19 و مفاد ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری مربوط، در موارد مشابه لازمالاتباع است.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
محمدجعفر منتظری