کلاسه پرونده : 770079
شماره دادنامه : 221 -222- 223/78
نوع پرونده : درخواست ابطال
تاریخ دادنامه : 02/05/1378
نتیجه رسیدگی : رای به عدم ابطال مصوبه
طرف شکایت : سازمان تامین اجتماعی
مرجع صدور رای : هیات عمومی دیوان عدالت اداری
دسته بندی: حق بیمه و کسور بازنشستگی
پیام رای
تعیین نسبت مزد به کل کار انجام یافته و محاسبه و مطالبه حق بیمه کارگران قراردادهای پیمانکاری بر مبنای آن از اختیارات شورای عالی سازمان تأمین اجتماعی در اجرای ماده 41 قانون تأمین اجتماعی است.
متن دادنامه
مقدمه : شکات طی دادخواستهای تقدیمی اعلام داشتهاند، شورای عالی تأمین اجتماعی در مورخ 24؍1؍1370 (دویست و چهلمین جلسه) پیشنهاد مدیریت عامل سازمان را در خصوص تعیین حق بیمه مقطوع جهت کارکنان شاغل در قراردادهای پیمانکاری و مهندسین مشاور غیر مشمول طرحهای عمرانی به مأخذ 15% و 7% ناخالص بهای کل کار مورد تصویب قرار دادهاست. متعاقب آن بخشنامه شماره 149 درآمد در مورخه 30؍2؍1370 توسط سازمان تأمین اجتماعی صادر گردیدهاست. مصوبه و بخشنامه به شرح موارد آتی مغایرت با قانون تأمین اجتماعی بوده و ابطال آنها را درخواست مینماید.
طبق ماده 38 قانون تأمین اجتماعی در مواردیکه انجام کار به اشخاص حقیقی یا حقوقی واگذار میشود کارفرما در قراردادی که منعقد میکند مقاطعه کار را متعهد مینماید که
الف- کارکنان خود و همچنین کارکنان مقاطعه کاران فرعی را نزد سازمان بیمه نماید.
ب- کل حق بیمه را به ترتیب مقرر در ماده 28 این قانون بپردازد.
تعهدات پیمانکار صرفاً موارد مذکور است. در صورتی که طبق مصوبه و بخشنامه مذکورحق بیمه به طور قطع بر مبنای ناخالص بهای کل کار (درآمد پیمانکار) مطالبه میگردد. مصوبه مورخ 24؍1؍1370 شورای عالی تأمین اجتماعی به استناد مواد 41 و 28 قانون تأمین اجتماعی بودهاست. با عنایت به متن مواد مذکور ملاحظه میگردد در موارد مذکور شورای عالی تأمین اجتماعی هیچگونه اختیاری در خصوص تعیین حق بیمه مقطوع نداشته است. اختیارات قانونی سازمان و شورای عالی وفق قانون تأمین اجتماعی در مورد تعیین حق بیمه مقطوع صرفاً شامل مواد 35 و40 است و مواد 28 و 41 قانون تأمین اجتماعی صراحت براین دارند که حق بیمه بر مبنای مزد یا حقوق بیمه شده و با رعایت سایر قوانین مرتبط از قبیل معافیت کارگاههای کوچک، حداقل و حداکثر دستمزد مشمول بیمه و معافیت مبالغی از حقوق و مزد از حق بیمه و مدت کارکرد در ماه محاسبه خواهد شد، در صورتی که سازمان تأمین اجتماعی حق بیمه را به مأخذ 15% و 7% ناخالص بهای کل کار به شرح مصوبه مورخ 24؍1؍1370 مورد محاسبه و مطالبه قرار میدهد. با توجه به موارد مطروحه مستفاد میگردد شورای عالی تأمین اجتماعی خارج از اختیار قانونی خود نسبت به تعیین نرخ حق بیمه (آن هم به مأخذ درآمد پیمانکار و نه دستمزد مشمول بیمه) اقدام نموده و لذا مصوبه 24؍1؍1370 فاقد وجاهت قانونی است. سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 5579؍د؍7100 مورخ 28؍6؍1377 و 8589؍د؍7100 مورخ 6؍8؍1377 و 13881؍د؍7100 مورخ 2؍12؍1377 اعلام داشتهاند، مصوبه مورخ 24؍1؍1370 شورای تأمین اجتماعی و بخشنامه 149 درآمد براساس اختیارات ناشی از ماده 41 قانون تأمین اجتماعی مصوب 10؍6؍1358 هیأت محترم وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران به عنوان عالیترین رکن تشکیلاتی این سازمان تعین گردیده، پس از پیشنهاد هیأت مدیره این سازمان به تصویب رسیده است اختیار یاد شده ناشی از قسمت اخیر ماده 41 همان قانون است که مقرر میدارد، در مواردیکه نوع کار ایجاب کند سازمان میتواند نسبت مزد را به کل کار انجام یافته تعیین و حق بیمه متعلق را به همان نسبت مطالبه و وصول نماید. بدین ترتیب با استفاده از اختیار مزبور و با توجه به اینکه اصولاً نوع کار پیمانکاران و قراردادهای تنظیمی آنان با واگذارندگان به دلایل متعدد دارای وضعیتی کاملاً مغایر با کارگاههای عادی است، به این اعتبار مراتب از نظر نحوه اجرای عملیات پیمان به دو قسمت عمده تقسیم و بر همین اساس نیز نسبت مزد به کل کار انجام یافته تعیین و مبانی محاسبه برای مطالبه حق بیمه مربوطه در بخشنامهها و مصوبات یاد شده پس از تصویب شورای عالی تأمین اجتماعی برای اجراء به واحدهای اجرائی این سازمان اعلام گردیده است. بنابراین کلیه اقدامات انجام یافته و همچنین مصوبات مورد اعتراض شاکی در چارچوب اختیارات قانونی صورت گرفته است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست آیتالله موسویتبریزی و با حضور رؤسای شعب بدوی و رؤسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت بصدور رأی مینماید.
رأی هیأت عمومی
با عنایت به ماده 41 قانون تأمین اجتماعی مصوب تیر ماه 1354 در باب جواز تعیین نسبت مزد به کل کار انجام یافته و محاسبه و مطالبه حق بیمه کارگران قراردادهای پیمانکاری برمبنای آن و نظر به وظایف و اختیارات شورای عالی سازمان تأمین اجتماعی، مصوبه مورخ 24؍1؍1370 و همچنین بخشنامه شماره 149 واحد درآمد آن سازمان در قسمت مورد اعتراض مغایرتی با قانون ندارد.