طبق ماده ۱۵۷ قانون کار و ماده ۲ و ماده ۹ آیین دادرسی کار، که صلاحیت رسیدگی به اختلافات کارگری و کارفرمایی را در اختیار مراجع تشخیص و حل اختلاف ادارات کار قرارداده است جهت طرح دعوی ،خواهان بایستی در ادارات کار طرح دعوی نماید تا بتواند طبق خواسته مطالبات خود را محق نمایند.
این امر در سالهای قبل که مراحل شکایت در ادارات کار به صورت فیزیکی و کاغذی انجام می پذیرفت با تکمیل فرم دادخواست بدوی انجام می شد. در شرایط قبلی امکان شکایت کارفرما نیز از کارگر میسر می بود بدین صورت که کارفرما نیز می توانست در خصوص تخطی های کارگر از انجام امور محوله خویش در ادارات کار طرح دعوی نماید ولیکن پس از سامانه ای شدن این روند امکان طرح دعوی کارفرما دیگر وجود نداشته و تنها کارگر می تواند به عنوان خواهان طرح دعوی نماید چرا که در سامانه در قسمت دادخواست این امر دیده نشده است.
به دلیل گسترش دنیای الکترونیک و انجام کارها از طریق اینترنت و با شیوع بیماری کرونا در ابتدا در یکی از شهرها به صورت پایلوت طرح سامانه جامع روابط کار اجرا گردید و پس از آن در تهران و کلیه شهرهای ایران از ابتدای سال 1399 کار با سامانه جامع روابط کار تثبیت گردید.
به استناد ماده 164 قانون كار جمهوري اسلامي ايران مصوب 29 /8 /1369 مجمع تشخيص مصلحت نظام و با توجه به لزوم الكترونيكي شدن فرايند رسيدگي به اختلافات كارگران و كارفرمايان در هيأت هاي تشخيص و حل اختلاف كار، مواد زير كه توسط شوراي عالي كار (مصوبه جلسه 278 مورخ 23 /10 /1397) پيشنهاد شده است، تحت عنوان فصل دوازدهم به آيين دادرسي كار مصوب 7 /11 /1391 به شرح زير الحاق و براي اجرا ابلاغ گردید:
فصل دوازدهم ـ دادرسي الكترونيكي
ماده 117- معاونت روابط كار وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي مكلف است براي اصحاب دعوا، نمايندگان آنها اعم از نمايندگان قانوني و قراردادي، كارشناسان و ساير اشخاص مرتبط با پرونده ،حساب كاربري ايجاد نمايد.
ماده 118 – حساب كاربري عبارت است از نام كاربري و كلمه عبور كه براي اشخاص به منظور دسترسي به سامانه جامع روابط كار اختصاص يافته است. نام كاربري و كلمه عبور حساب كاربري، پس از احراز هويت و ثبت نام در سامانه، به طريق مقتضي مانند ارسال پيامك به شماره تلفن همراه معرفي شده، در اختيار شخص قرار مي گيرد.
تبصره 1 ـ احراز هويت اشخاص از طريق دفاتر پيشخوان دولت يا ساير روش هاي مطمئن مورد تأييد شوراي عالي كار صورت خواهد گرفت.
تبصره 2 – مسئوليت حفظ حساب كاربري بر عهده صاحب آن است و در صورت فراموشي و يا مفقودي، ايجاد حساب كاربري جديد مستلزم حضور در دفاتر پيشخوان دولت يا استفاده از ساير روش هاي مطمئن مورد تأييد شوراي عالي كار خواهد بود.
تبصره 3 – عضويت اشخاص حقوقي در اين سامانه با درخواست بالاترين مقام اجرايي يا نماينده قانوني آن خواهد بود.
ماده 119 – رسيدگي در مراجع حل اختلاف كار منوط به تسليم دادخواستي است كه از سوي كارگر، كارفرما يا قائم مقام يا نمايندگان آنها به صورت الكترونيكي از طريق سامانه جامع روابط كار تقديم مي گردد.
ماده 120 – دادخواست الكترونيكي بايد حاوي شرايط ذيل باشد:
الف ـ دادخواست الكترونيكي بايد از صفحه شخصي (كارپوشه اختصاصي) خواهان در سامانه جامع روابط كار ارسال شود كه به منزله تأييد انتساب سند به شخص است.
ب ـ به زبان فارسي باشد.
ج ـ درج نام، نام خانوادگي، شناسه ملي، شماره شناسنامه، نام پدر، تاريخ تولد و اقامتگاه خواهان مشتمل بر نشاني، كد پستي، شماره تلفن و شماره تلفن همراه.
چنانچه خواهان كارگر باشد عنوان شغل، ميزان سابقه كار وي در كارگاه، ميزان مزد، نوع قرارداد، وضعيت بيمه اي و نشاني دقيق محل انجام كار نيز قيد گردد.
چنانچه خواهان كارفرما و شخص حقوقي باشد درج نام، شناسه ملي و اقامتگاه شخص حقوقي، نام و نام خانوادگي مديرعامل و در صورت انحلال يا ورشكستگي نام و نام خانوادگي مدير تصفيه الزامي خواهد بود.
د ـ درج نام، نام خانوادگي و اقامتگاه خوانده مشتمل بر نشاني، كد پستي و شماره تلفن. در صورتي كه خوانده كارفرما باشد، كارگاه به شرط داير بودن، اقامتگاه قانوني وي محسوب مي شود.
چنانچه خوانده شخص حقوقي باشد، درج نام و اقامتگاه شخص حقوقي، نام و نام خانوادگي مديرعامل و در صورت انحلال يا ورشكستگي نام و نام خانوادگي مدير تصفيه الزامي خواهد بود.
ه ـ درج خواسته و شرح آن.
و ـ بارگذاري پيوست ها در صورت ضرورت
ز ـ در صورتي كه دادخواست توسط نماينده خواهان تسليم مي گردد ابتدا خواهان بايد از طريق صفحه شخصي (كارپوشه اختصاصي) خود در سامانه، نسبت به اعطاي نمايندگي به وي اقدام نمايد. نماينده بايد از قبل در سامانه ثبت نام كرده و داراي حساب كاربري باشد. در اين صورت نام، نام خانوادگي، شناسه ملي، شماره شناسنامه، نام پدر، تاريخ تولد و اقامتگاه نماينده مشتمل بر نشاني، كد پستي، شماره تلفن و شماره همراه در دادخواست قيد مي گردد. ضمناً بايد سند مثبت نمايندگي وي در قسمت مربوط بارگذاري گردد.
ماده 121 – حضور نماينده در جلسه رسيدگي از سوي خواهان و خوانده منوط به اعطاي نمايندگي الكترونيكي از طريق سامانه جامع روابط كار مي باشد. اگر مرجع رسيدگي كننده در اعطاي نمايندگي از طريق سامانه و يا اصالت سند عادي بارگذاري شده اي كه به موجب آن نماينده معرفي شده است ترديد كند بايد از اصيل در خصوص اين موضوعات استعلام نمايد.
ماده 122 – بعد از ارسال الكترونيكي دادخواست از سوي خواهان، اداره تعاون، كار و رفاه اجتماعي نسبت به بررسي آن اقدام و در صورت عدم وجود هرگونه نقص يا ايراد شكلي در مفاد دادخواست ارسالي، وقت رسيدگي بر اساس تاريخ تقديم دادخواست تعيين و همراه با مكان تشكيل جلسه، به خواهان و خوانده ابلاغ مي شود.
دادخواست و ضمائم آن نيز به خوانده ابلاغ خواهد شد. در صورت وجود هرگونه نقص يا ايراد شكلي در دادخواست، اداره مربوط نسبت به صدور اخطار رفع نقص به خواهان اقدام مي كند و به او 48 ساعت مهلت مي دهد تا نسبت به رفع نقايص و ايرادات اقدام و دادخواست خود را مجدداً ارسال كند. در صورت عدم رفع ايرادات و ارسال مجدد دادخواست در مهلت مقرر، دادخواست رد مي گردد.
ماده 123 – ابلاغ تمامي مكاتبات، احكام و اوراق دعوا به خواهان از جمله مكان و زمان رسيدگي به دعوا، اعلام هرگونه نقص در پرونده، ابلاغ احكام صادره و نظاير اينها به صورت الكترونيكي و به صفحه شخصي (كارپوشه اختصاصي) او صورت خواهد گرفت.
ماده 124 – ابلاغ زمان و مكان رسيدگي به دعوا و ابلاغ اوراق دعوا از جمله دادخواست و ضمائم آن و احكام صادره به خوانده به صورت الكترونيكي و به صفحه شخصي (كارپوشه اختصاصي) وي در سامانه جامع روابط كار صورت خواهد گرفت.
ماده 125 – خواهان و خوانده بايد هرگونه تغيير در شماره تلفن همراه خود را در سامانه جامع روابط كار درج نمايند؛ در غير اين صورت مسئوليت عدم دريافت پيامك هاي مربوط به ابلاغ احكام و اوراق دعوا به صفحه شخصي (كارپوشه اختصاصي) آنها بر عهده خودشان خواهد بود.
ماده 126 – در صورت عدم عضويت خوانده در سامانه جامع روابط كار از وي به طور كتبي دعوت به عمل مي آيد تا حداكثر ظرف مدت يك هفته كاري نسبت به عضويت در سامانه و دريافت حساب كاربري و رويت دعوتنامه ها و اوراق صادره و پيگيري پرونده خود اقدام نمايد. تمامي مقررات مربوط به ابلاغ فيزيكي اوراق دعوا (مواد 38 تا 53 آيين دادرسي كار) در ابلاغ اين دعوتنامه بايد رعايت گردد.
تبصره ـ در اين موارد فاصله ابلاغ و روز جلسه كمتر از ده روز كاري نخواهد بود.
ماده 127 – دعوتنامه موضوع ماده قبل بايد حاوي مطالب زير باشد:
الف ـ حسب مورد نام كارگاه يا شخص حقوقي
ب ـ در مورد اشخاص حقيقي نام و نام خانوادگي كارفرما و در مورد اشخاص حقوقي نام و نام خانوادگي بالاترين مقام اجرايي و يا مدير تصفيه
ج ـ نشاني دقيق اقامتگاه خوانده مشتمل بر نشاني و كد پستي
د ـ آگاه نمودن وي از اينكه دعوايي عليه او در اداره تعاون، كار و رفاه اجتماعي اقامه شده است و دعوت از او براي عضويت در سامانه جامع روابط كار و دريافت حساب كاربري و اطلاع از مفاد دعوت نامه ها و اوراق دعوا ظرف مهلت مقرر
ه ـ محلي براي درج نام و نام خانوادگي مامور ابلاغ و نام و نام خانوادگي و سمت يا نسبت دريافت كننده ابلاغ و امضاي آنها
و ـ محلي براي درج مكان و تاريخ ابلاغ به ساعت، روز، ماه و سال با تمام حروف.
ماده 128 – دعوتنامه در دو نسخه صادر مي شود. يك نسخه از آن به خوانده به صورت فيزيكي ابلاغ مي شود و در نسخه ديگر رسيد اخذ مي شود. اين نسخه بايد در پرونده الكترونيكي مربوط در سامانه جامع روابط كار بارگذاري شود. فقدان اين برگه در پرونده الكترونيكي به منزله عدم ابلاغ دعوتنامه است.
ماده 129 – خودداري از عضويت خوانده در سامانه جامع روابط كار به منزله استنكاف از قبول اطلاعيه ها و اوراق دعوا است.
ماده 130 – حضور خوانده در جلسات رسيدگي منوط به عضويت او در سامانه جامع روابط كار است. در هر حال عدم عضويت خوانده در سامانه مذكور و در نتيجه عدم حضور او در جلسات رسيدگي مانع رسيدگي مراجع حل اختلاف نخواهد بود؛ ولي در صورت اخير در تمامي مراحل رسيدگي به پرونده، دعوتنامه موضوع ماده 127 با رعايت مقررات مربوط به ابلاغ فيزيكي اوراق دعوا (مواد 38 تا 53 آيين دادرسي كار) به خوانده ابلاغ خواهد شد.
ماده 131 – وصول الكترونيكي اوراق دعوا به حساب كاربري مخاطب در سامانه جامع روابط كار، ابلاغ محسوب مي شود. ورود به سامانه از طريق حساب كاربري و رويت اوراق به منزله رسيد است و در اين صورت، اين ابلاغ، واقعي محسوب خواهد شد. رويت اوراق و اطلاعيه ها در سامانه، با زمان و ساير جزييات ثبت مي شود.
تبصره ـ در ابلاغ الكترونيكي، چنانچه مخاطب ابلاغ اثبات نمايد كه به لحاظ عدم دسترسي يا نقص در سامانه رايانه اي و سامانه مخابراتي از مفاد ابلاغ مطلع نشده است ابلاغ باطل شده محسوب مي شود.
ماده 132 – در صدور راي، تأييد مفاد راي انشاء شده، توسط هر يك از اعضاي هيأت رسيدگي كننده از صفحه شخصي (كارپوشه اختصاصي)، با رعايت مفاد ماده 60 آيين دادرسي كار، به منزله انتساب راي صادره به آنهاست و نيازي به درج امضاء ذيل دادنامه نيست.
ماده 133 ـ چنانچه اشخاصي كه داده هاي موضوع اين فصل را در اختيار دارند و يا مسئوليت حفظ امنيت سامانه را بر عهده دارند، موجبات نقض حريم خصوصي افراد يا محرمانگي اطلاعات را فراهم آورند يا به طور غيرمجاز آنها را افشاء كرده يا در دسترس اشخاص فاقد صلاحيت قرار دهند علاوه بر پيگيري قضايي به عنوان خاطي به هيأت هاي رسيدگي به تخلفات اداري معرفي خواهند شد.
ماده 134 – معاونت روابط كار مكلف است تمهيدات لازم در خصوص آموزش آسان و قابل درك عمومي چگونگي اقامه دعوا براي مشمولين اين فصل از آيين نامه و همچنين آموزش دادرسي الكترونيكي براي اعضاي مراجع حل اختلاف كار و عوامل اجرايي مربوط با اين فصل را فراهم آورد.
ماده 135 – اين الحاقيه مشتمل بر (19) ماده و (5) تبصره در تاريخ 23 /10 /1397 توسط شوراي عالي كار تهيه و در تاريخ 27/12/1397 به تصويب وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي رسيده است و از تاريخ ابلاغ، جايگزين مواد مغاير مي گردد؛ ولي مادام كه در هر شهرستان دادرسي الكترونيكي در سامانه جامع روابط كار راه اندازي نشده است اجراي مفاد قبلي همچنان لازم الاجرا خواهد بود.
حال با توجه به موارد مشروحه به توضیح در خصوص نحوه ثبت دادخواست ،آپلود مدارک ،ثبت تجدید نظرخواهی می پردازیم.
برای شروع فرآیند طرح دعوی کارگر (خواهان) بایستی در یکی از دفاتر پیشخوان دولت احراز هویت نماید. به این منظور شخص متقاضی با در دست داشتن مدارک هویتی شامل شناسنامه و کارت ملی و کارت پایان خدمت برای آقایان، به دفاتر پیشخوان مراجعه و نسبت به احراز هویت به عنوان کارگر اقدام می نماید ،ضمنا بایستی به این نکته نیز توجه نمود که خط تلفن همراه اعلامی بایستی به نام خواهان ثبت گردیده باشد.
پس از انجام این امر نام کاربری و رمز عبور (گذر واژه) برای خواهان به صورت پیامک ارسال می گردد.
سامانه جامع روابط کار
در ابتدا با استفاده از نام کاربری (کدملی) و رمز عبور (گذر واژه) به سامانه جامع روابط کار (به آدرس www.prkar.mcls.gov.ir) وارد شوید.
سپس پس از باز شدن صفحه ذیل ،که الزام مراجعه به دفاتر پیشخوان دولت جهت ثبت دادخواست را به صورت اطلاعیه اعلام نموده است با کلیک کردن دکمه “متوجه شدم” به مرحله بعد می روید.
پس از آن در محل فرم سامانه جامع روابط کار ،کد کاربری (کد ملی) و رمز عبور (گذرواژه) خود را وارد نموده و سپس دکمه ورود را کلیک نمایید.
پس از آن وارد صفحه نمایشی می شوید که در ذیل آورده شده است که در آن پنجره های موجود در سامانه جهت ادامه روند ثبت دادخواست را فراهم می نماید.
سپس جهت ثبت دادخواست “پنجره خدمات” را کلیک نمایید.
پس از آن در پنجره باز شده “ثبت دادخواست بدوی” را کلیک نمایید.
بعد از آن صفحه ویرایش پروفایل برایتان باز می شود که اگر در ثبت اطلاعات شخصی نیاز به اصلاح داشتید بتوانید اصلاحات لازم را اعمال نمایید. در صورت صحیح بودن اطلاعات صفحه پروفایل دکمه تایید و سپس دکمه ارسال را کلیک نمایید.
پس از این مرحله صفحه ثبت دادخواست برای شما نمایش داده می شود که در آن بایستی در فضاهای مربوطه اعلام نمایید که برای دادخواست خود وکیل دارید یا خیر و در صورت جواب مثبت ،با ثبت کد ملی وکیل ، نام و نام خانوادگی وی در صفحه نمایش دیده می شود (وکیل نیز می بایست در پیشخوان دولت به عنوان نماینده احراز هویت نماید) و در فضای مربوطه بایستی وکالت نامه وی را آپلود نمایید و همچنین انتخاب این که نماینده شما می تواند در جلسه تجدید نظر و همچنین اخذ اجرای احکام به نمایندگی شما ورود نمایند را نیز بایستی مشخص نمایید.
سپس در قسمت مربوطه اطلاعات خود را به عنوان خواهان وارد نمایید.
نشانی محل کار ،اطلاعات کارفرما ،محل استقرار کارفرما همانطور که در تصویر ذیل مشاهده می نمایید نیز بایستی تکمیل گردد.
سپس در انتها کلیه خواسته هایی که مد نظر دارید و مستند به دلایل و مدارک می خواهید مطرح نموده و مطالبه نمایید در قسمت دادخواست خلاصه و همچنین مشروح ثبت نمایید.
و سپس دکمه ارسال را کلیک کنید.
در صورت داشتن مدارک و مستندات در جهت اثبات ادعا ، در قسمت “ارسال و مشاهده مدارک و لوایح” مدارک خود را آپلود نموده و سپس با توجه به نوع مدرک نام مدرک را انتخاب و ثبت نمایید و بعد از آن دکمه ارسال را کلیک نمایید.
بعد از ثبت دادخواست برای شما به عنوان خواهان پیامک ارسال خواهد گردید و ثبت دادخواست اطلاع رسانی می گردد. سپس پس از بررسی در اداره کار جلسه شما تعیین وقت گردیده و پیامک با مضمون وقت جلسه شما تعیین گردیده است ،دریافت می نمایید. با مراجعه به سامانه جامع روابط کار دعوتنامه جلسه را می توانید به صورت ذیل در سامانه رعایت نمایید که در آن تاریخ ،ساعت و محل جلسه قید گردیده است.
پس از تشکیل جلسه هیات تشخیص دادنامه ای برای شما صادر می گردد که در آن رای هیات درج گردیده است. برای شما پیامک ارسال خواهد شد که در آن درخصوص صدور دادنامه اصلاع رسانی شده است و شما می توانید با مراجعه به سامانه جامع روابط کار از محتویات دادنامه صادره مطلع گردید.
در دادنامه صادره تمامی اطلاعات مربوط به جلسه تشکیل گردیده شامل اطلاعات دادخواست ،زمان و مکان برگزاری جلسه ،اسناد ،مدارک و لوایح بارگذاری شده ،تایید گواهی ابلاغ دعوتنامه و … می باشد که با کلیک برروی علات + کنار آن می توانید محتویات آن را مشاهده نمایید.
در صورتی که بخواهید به دادنامه صادره اعتراض نمایید ،تا 15 روز پس از زمان ابلاغ دادنامه می توانید در قسمت پنجره خدمات ،دادخواست تجدید نظر خواهی را انتخاب و آن را کلیک نمایید.
سپس پنجره “به روز رسانی حساب کاربری” برایتان باز می شود که در صورت تغییر و اصلاح در اطلاعات شخصی خود می توانید ویرایش و مجدد اطلاعات خود را ثبت نمایید.
سپس پنجره ای برایتان باز می گردد که در آن می توانید دادنامه مورد اعتراض خود را انتخاب و سپس دکمه ارسال را کلیک نمایید.
پس از آن می توانید در پنجره ثبت دادخواست ،در قسمت خواسته اعتراض خود را درج نموده و سپس دکمه ارسال را کلیک نمایید.
بعد از ثبت دادخواست تجدید نظرخواهی برای خواهان پیامکی ارسال می گردد که در آن ثبت دادخواست اطلاع رسانی می گردد و پس از آن بعد از بررسی در اداره کار برای جلسه هیات حل اختلاف زمان تعیین و با پیامک و درج در سامانه دعوتنامه جلسه اطلاع رسانی می گردد.در ذیل تصویر “مشاهده دادخواست” آورده شده است.
پس از تشکیل جلسه حل اختلاف ،مطابق موارد ذکر گردیده مانند دادنامه تشخیص ،صدور دادنامه هیات حل اختلاف نیز با پیامک اطلاع رسانی می گردد و می توانید در سامانه جامع روابط کار دادنامه را مشاهده نمایید. دادنامه هیات حل اختلاف رای قطعی اداره کار می باشد که برای اشخاص مقیم در کشور 3 ماه از زمان ابلاغ و برای اشخاص مقیم در خارج از کشور 6 ماه مهلت در نظر گرفته شده است که در صورت اعتراض ،در دیوان عدالت اداری دادخواست خود را ثبت نمایند.
درخصوص نکات مثبت سامانه بایستی به این موارد اشاره نمود: 1- تسریع در روند کار ،2- حفظ و نگهداری و عدم امکان مفقود شدن مدارک و مستندات ،3- ثبت زمان تمامی ابلاغها ، 4- سهولت در دسترسی به تمامی اطلاعات پرونده ،5- امکان دسترسی به کلیه اطلاعات پرونده و همچنین ثبت دادخواست یا آپلود مدارک بدون محدودیت زمانی ،6- نداشتن محدودیت درخصوص ورود به سامانه تنها توسط خواهان (افراد دیگر نیز می توانند با داشتن کد کاربری و گذرواژه به سامانه وارد شوند) ، از معایب سامانه نیز می توان گفت: 1- باگهایی که سبب عدم امکان ثبت اعتراض و یا آپلود مدارک در بازه زمانی مقرر می گردد ،2- در صورت قطع سامانه جلسه اداره کار به دلیل عدم امکان رویت کارشناس هیات ،یا تجدید می گردد و یا بدون بررسی مدارک و مستندات منجر به صدور رای می گردد که این موارد در شرایط ثبت و انجام کار به صورت حضوری وجود نداشت.
در این مطلب به بررسی کامل مراحل ثبت و تنظیم دادخواست در سامانه جامع روابط کار پرداختیم. در صورت داشتن هر گونه سوال در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا همکاران ما در مرکز صبا مشاور در اسرع وقت پاسخگوی شما عزیزان باشند. همچنین در صورت نیاز به مشاوره در زمینه بیمه تامین اجتماعی و قانون کار از طریق شماره تماس های زیر با ما تماس حاصل فرمایید.
