آراي هيات عمومي ديوان عدالت اداري
مرجع تصويب: هيات عمومي ديوان عدالت اداري سهشنبه،٧ بهمن١٣٩٩شماره ويژه نامه:۶۴١٣
سال هفتاد و شش شماره٢٢١٠٠
رأی شماره های ۴۶٠١ الی ٢٨٠١ و ۴٠٢١ و ٣٠٢١ هيأت عمومی ديوان عدالت اداری
با موضوع: تعارض: با جمع منطقی بين تبصره٣ ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحميلی و معلولين عادی و شاغلين سخت و زيان آور و تبصره١ ماده ٣٠١ قانون مديريت خدمات کشوری فقط شرط سابقه برای بازنشستگی سخت و زيان آور از ٠٢ سال به ۵٢ سال افزايش يافته است
شماره٠٨٩٩٩٣١۴١٧٠/٠١/٠٢
بسمه تعالی
جناب آقای اکبرپور
رئيس محترم هيأت مدیره و مدیرعامل محترم روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
با سلام
یک نسخه از رأی هيأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه های ٩٩٠٩٩٧٠٩٠۵٨١١٠۶۴الی ٩٩٠٩٩٧٠٩٠۵٨١١٠٨٢و ٩٩٠٩٩٧٠٩٠۵٨١١٢٠٣و ٩٩٠٩٩٧٠٩٠۵٨١١٢٠۴مورخ١٨/٩/١٣٩٩ با موضوع: “تعارض: با جمع منطقی بين تبصره ٣ ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحميلی و معلولين عادی و شاغلين مشاغل سخت و زیان آور و تبصره ١ ماده١٠٣ قانون مدیریت خدمات کشوری فقط شرط سابقه برای بازنشستگی سخت و زیان آور از 20 سال به ۵٢ سال افزایش یافته است”.
جهت درج در روزنامه رسمی به پيوست ارسال میگردد.
مدیرکل هيأت عمومی و هيأتهای تخصصی دیوان عدالت اداری ـ مهدی دربين
تاریخ دادنامه:١٨/٩/١٣٩٩ شماره دادنامه:١٠۶۴الی ١٠٨٢و ٢٠۴و١٢٠٣
شمـاره پرونده:،٩٨٠۴٠۶٧،٩٨٠۴٠۶۶ ،،٩٨٠۴٠۶۵،٩٨٠۴٠۶۴،٩٨٠۴٠۶٣،٩٨٠۴٠۶٢٩٨٠۴٠۶١،٩٩٠١٣٠٧،٩٩٠١١١۵،٩٩٠١١٠٧،٩٩٠٠٩۴١،٩٩٠٠٩٠۴،٩٨٠۴٠٧١،٩٨٠۴٠٧٠،٩٨٠۴٠۶٨،٩٩٠٢٠۴۴،٩٩٠٢٠۴٣،٩٩٠١٨٧٨،٩٩٠١٧۴٩،٩٩٠١۴٣٣٩٩٠١٣٠٩
مرجع رسيدگی: هيأت عمومی دیوان عدالت اداری
اعلامکننده تعارض: آقایان١ :ـ حميد کشاورزی٢ ـ احسان اله آقاشاهی٣ـ علی احمدوند۴ ـ هادی کرمانی ۵ ـ سعيد نصرآبادی ۶ ـصلاح الدین بهزادی٧ ـ تيرداد رحمتی و خانم ها: ٨ ـ پریسا پسندیده٩ ـ ليلا محمدیان١٠ ـ مریم جوی پری١١ ـ معصومه دریکوند١٢ ـماهتاب جوادی١٣ ـ فاطمه قصری زاده١۴ ـ خاطره زارعی١۵ ـ رویا غلامی١۶ ـ فاطمه یوزباشی١٧ ـ کبری تيزهوش١٨ ـ تيرداد رحمتی١٩ـ سازمان نظام پرستاری
موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش کار: در خصوص دادخواست کارکنان سازمان تأمين اجتماعی شاغل در مشاغل پرستاری، بهياری، کاردان اتاق عمل، کاردانه وشبری و رده های وابسته پرستاری (اشخاص موضوع ماده ۶١ قانون سازمان نظام پرستاری) و نيز کارمندان آزمایشگاه به خواسته الزام سازمان بازنشستگی به بازنشستگی آنان به واسطه اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور (موضوع بند ٢ ماده واحده قانون ارتقاءبهره وری کارکنان بالينی نظام سلامت مصوب سـال ٨٨٣١ مجلس شورای اسلامی) شعب دیـوان عدالت اداری آراء متفاوتی صادرکـرده اند و بـه همين جهت رئيس دیوان عدالت اداری موضوع را برای رفع تعارض در آراء و صـدور رأی وحدت رویه به هيأت عمومی دیوان عدالت اداری ارجاع کرده است.
گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:
الف: شعبه ٨۴ بدوی دیوان عدالت اداری در رسيدگی به پرونده شماره ٩۶٠٩٩٨٠٩٠۴۴٠٢١٨٩با موضوع دادخواست آقای محمدحسين طارمی به طرفيت مدیریت درمان اداره کل تأمين اجتماعی استان قزوین و به خواسته صدور حکم بازنشستگی درمشاغل سخت و زیان آور به موجب دادنامه شماره ٩٧٠٩٩٧٠٩٠۴۴٠١٨٧٨ـ ١٣٩٧/۵/٢٢ به شرح زیر رأی صادر کرده است:
در خصوص دادخواست شاکی به طرفيت خوانده به خواسته صدور حکم بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان آور، از توجه به رونوشتمدارک شاکی و اینکه کارشناس هوشبری با بيش از ٢٢ سال سابقه بيمه پردازی میباشد، لایحه دفاعيه خوانده، ماده ٢ قانون ارتقاءبهرهوری و مواد١ و ۴ آیيننامه اجرایی آن و ماده ۶١ قانون سازمان نظام پرستاری مبنی بر سخت و زیانآور بودن شغل شاکی، دعوایشاکی را وارد دانسته و بهاستناد مواد ٠١ و ۵۶ قانون تشکيلات و آیين دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت صادر و اعلاممینماید. رأی صادره ظرف 20 روز از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری میباشد.
رأی مذکور به موجب رأی شماره ٩٧٠٩٩٧٠٩۵۵۴٠٣۴۶٠ـ ١٣٩٧/١٠//۵ شعبه٣١ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیيد شده است.
ب: شعبه ۶۴ بدوی دیوان عدالت اداری در رسيدگی به پروندههای شماره ٩٧٠٩٩٨٠٩٠٢٩٠٠٠۵٢و ٩٧٠٩٩٨٠٩٠٢٩٠٠٢۴٣با موضوع دادخواست آقایان فریدون طاهرخانی و حميدرضا آقایی به طرفيت مدیریت درمان تأمين اجتماعی استان قزوین و به خواسته الزام به احتساب هر سال سابقه حق بيمه در کارهای سخت و زیان آور معادل یک و نيم سال به ازاء هر سال و محاسبه در مستمری بازنشستگی به موجب دادنامه های شماره٩٧٠٩٩٧٠٩٠٢٩٠١٢٨٣١٣٩٧/۴/٢ و٩٧٠٩٩٧٠٩٠٢٩٠١٢٨٢ ـ ١٣٩٧/۴/٢ به شرح زیر رأی صادر کرده است:
با توجه به اینکه به موجب تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری شروط بازنشستگی پيش از موعد کارکنان سازمان پيشبينی شده و به لحاظ عدم شمول کارکنان سازمان به تصویبنامه شماره١٠١۴١۴ ت ـ ١٣٩۵/٨/١٧هيأت وزیران وجود مقررات خاص بازنشستگی برای کارکنان یاد شده که اقدامات سازمان وفق مبانی قانونی بوده و سازمان تخلفی انجام نداده لذا شکایت غيرموجه و حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. رأی صادره ظرف بيست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان میباشد.
در اثر تجدیدنظرخواهی از رأی شماره٩٧٠٩٩٧٠٩٠٢٩٠١٢٨٣ ـ ١٣٩٧/۴/٢ شعبه٢٠ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره٩٨٠٩٩٧٠٩۵۶٩٠١٠٢٣ ـ ١٣٩٨/۴/٢٢ با استدلال زیر رأی مذکور را نقض میکند:
با امعان نظر به اینکه به موجب تصویر حکم کارگزینی ارائه شده شاکی در بيمارستان تأمين اجتماعی تاکستان به عنوان کاردان آزمایشگاه مشغول به ایفاء وظيفه میباشد و نظر به اینکه مشاراليه در شمول مصوبه هيأت وزیران در جلسه مورخ ١٣٩۵/١١/٩ درخصوص بهره مندی از مزایای مشاغل سخت و زیان آور قرار دارد و دليل و مدرک متقنی از ناحيه تأمين اجتماعی که تجدیدنظرخواه را ازمصوبه هيأت وزیران خارج نماید، ابراز و اقامه نگردیده لذا تجدیدنظرخواهی موجه تشخيص به استناد ماده ١٧ قانون تشکيلات و آیيندادرسی دیوان عدالت اداری ضمن نقض دادنامه مارالذکر حکم به ورود شکایت و بهرهمندی از مزایای مزبور صادر و اعلام میگردد. رأیاصداری قطعی است.
رأی شماره٩٧٠٩٩٧٠٩٠٢٩٠١٢٨٢ ـ ١٣٩٧/۴/٢ به موجب دادنامه شماره٩٧٠٩٩٧٠٩۵۵۶٠٣٩٩٢ ـ ١٣٩٧/١١/٩ شعبه ۵١ تجدیدنظردیوان عدالت اداری تأیيد شده است. وليکن در اجرای ماده ٩٧ قانون تشکيلات و آیين دادرسی دیوان عدالت اداری شعبه ٧١ تجدیدنظردیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره٩٩٠٩٩٧٠٩۵۶۵٠٠۵۵٣-١٣٩٩/٢/٨٢ ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر و متعاقب آن نقضدادنامه بدوی، به شرح زیر حکم به ورود شکایت صادر کرده است:
در خصوص درخواست اعمال ماده ٩٧ قانون تشکيلات نسبت به دادنامه فوقالذکر با توجه به مستندات پيوست پرونده ملاحظهمیگردد مشاراليه طبق احکام کارگزینی پيوست از کادر کارشناس آزمایشگاه تشخيص طبی واحد سازمانی بيمارستان ذکریای رازیقزوین با بيش از ٧٢ سال سابقه کار با توجه به ماده ۴١١ قانون تأمين اجتماعی ضوابط سنی و مدت خدمت برای احتساب مستمریکارکنان سازمان قبل از موعد مقرر تابع ضوابط و مقررات استخدام کشوری و اصلاحات بعدی آن خواهد بود که در حال حاضر ماده ٣٠١ وتبصره ١ قانون مدیریت خدمات کشوری حاکم است. عليهذا با توجه به مراتب فوق ایشان دارای شرایط مقرر قانونی بوده، بنابراین ضمن نقض دادنامه تجدیدنظر و متعاقب آن نقض دادنامه بدوی حکم به ورود شکایت صادر و اعلام مینماید. رأی صادره قطعی است.
ج: شعبه ۶۴ بدوی دیوان عدالت اداری در رسيدگی به پروندههای شماره ٩٧٠٩٩٨٠٩٠٢٩٠٢٧٩٠و ٩٧٠٩٩٨٠٩٠٢٩٠٣٨٩٠با موضوع دادخواست خانمها پریسا پسندیده و صدیقه کمال زاده به طرفيت١ ـ اداره کل درمان استان تهران٢ ـ تأمين اجتماعی غرب تهران و به خواسته الزام به صدور حکم بازنشستگی با احتساب سوابق شغلی در مشاغل سخت و زیانآور به موجب دادنامه های شماره٩٧٠٩٩٧٠٩٠٢٩٠۵١٣٧ـ١٣٩٧/١١/٢٩ و٩٨٠٩٩٧٠٩٠٢٩٠٠۶١٩ ـ ١٣٩٨/٢/٢۵به شرح زیر رأی صادر کرده است:
در خصوص شکایت مطروحـه به شرح مـوصوف نظر بـه اینکه مطابق ماده ۴۶ آیيننامه استخدامی سازمان تأمين اجتماعی با کارکنانسازمان از لحاظ بازنشستگی، از کارافتادگی کلی و فوت طبق مقررات قانون تأمين اجتماعی رفتار خواهد شد و ماده ۴١١ قانون تأميناجتماعی نيز ضوابط سنی و مدت خدمت برای احتساب مستمری بازنشستگی کارکنان سازمان پيش از موعد مقرر را تابع ضوابط ومقررات قانون استخدام کشوری دانسته است و با عنایت به اینکه تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری که جایگزین قانوناستخدام کشوری شده است، بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور را مشروط به تحقق دو شرط نموده است١ :ـ اختيار دستگاهاجرایی با بازنشستگی »عبارت دستگاه اجرایی. . . میتواند. . . در صدر ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری٢ «ـ داشتن حداقلسابقه ۵٢ سال سابقه »تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری« عليهذا نظر به اینکه شاکی فاقد شرایط مذکور بوده لذاشکایت مطروحه غير موجه تشخيص و با استناد به مواد ١، ٠١، ٧١ و ۵۶ قانون تشکيلات و آیين دادرسی دیوان عدالت اداری قرار ردشکایت مطروحه را صادر و اعلام میگردد. قرار صادره ظرف مهلت بيست روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان خواهد بود.
آراء مذکور به موجب دادنامههای شماره ٩٨٠٩٩٧٠٩۵۶٩٠١۵۴۵ـ ١٣٩٨/۶/١٧و ٩٨٠٩٩٧٠٩۵۶۵٠٠٧٠٨ـ ١٣٩٨/٣/٢٨به ترتيب درشعب ٠٢ و ٧١ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیيد شده است.
د: شعبه ٢۵ بدوی دیوان عدالت اداری در رسيدگی به پرونده های شماره ٩٧٠٩٩٨٠٩٠١٢٠٠۶٧١و ٩٧٠٩٩٨٠٩٠١٢٠٠٧٠١با موضوع دادخواستهای خانم ها ليلا محمدیان و نگين عظيم زادگان به طرفيت سازمان تأمين اجتماعی استان قزوین ـ تهران و به خواسته الزام سازمان به صدور حکم بازنشستگی برابر مشاغل سخت و زیانآور و همچنين نسبت به کارمندان آزمایشگاه به موجب دادنامه های شماره ٩٧٠٩٩٧٠٩٠١٢٠۴٨٢٨ـ١٣٩٧/١٢//٢۵ و٩٧٠٩٩٧٠٩٠١٢٠٢۵۵١ ـ ١٣٩٧/٧/١۶به شرح زیر رأی صادر کرده است:
در خصوص شکایت خانم ها ليلا محمدیان و نگين عظيم زادگان به طرفيت تأمين اجتماعی استان قزوین به خواسته الزام خواندگان به صدور حکم بازنشستگی بر اساس مشاغل سخت و زیانآور و اعاده حقوق تضييع شده، با توجه به مفاد دادخواست تقدیمی و ضمایم آن لایحه دفاعيه خواندگان نظر به اینکه شغل پرستاری از جمله مشاغل سخت و زیان آور میباشد و شـاکيان بيش از ٠٢ سال درشغل مـزبور اشتغال به کار داشته مطابق قانون بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی افراد مشمول با دارا بودن ٠٢ سال متوالی و یا٢۵ سال متناوب میتوانند از بازنشستگی قانون مذکور بهرهمند شوند و با عنایت به رأی وحدت رویه هيأت عمومی دیوان عدالت اداری به شماره ٩٧٧ تا٩۶١ ـ ١٣٩۶/٨/١۶که پرستاران شاغل در سازمان تأمين اجتماعی را مشمول قانون نحوه بازنشستگی جانبازان قرارداده لذا خواسته مشاراليه ما را ثابت و وارد تشخيص و به استناد مواد ٠١ و ۵۶ قانون دیوان عدالت اداری و تبصره ٢ ماده ۶٧ قانونتأمين اجتماعی و تبصره ٣ ماده واحده قانون جانبازان حکم به ورود شکایت و الزام خواندگان به اجابت خواسته شاکی صادر و اعلام مینماید. این رأی ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری میباشد.
در اثر تجدیدنظرخواهی از رأی شماره ٨٢٨۴٠٢١٠٩٠٧٩٩٠٧٩ ـ ٧٩٣١/٢١/۵٢، شعبه ٠٢ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره ٠٩۵١٠٩۶۵٩٠٧٩٩٠٨٩ ـ ٨٩٣١/۶/۵٢ با استدلال زیر رأی مذکور را نقض میکند:
نظر به اینکه حسب ماده ٧١١ قانون مدیریت خدمات کشوری و رأی شماره٢٣٧ ـ ۵٩٣١/٠١/٨١ هيأت تخصصی دیوان عدالت اداری درامور کار و تأمين اجتماعی کارمندان سازمان تأمين اجتماعی تابع آیيننامه استخدامی خاص سازمان مصوب ۶٨٣١ میباشند و شاکیبه موجب احکام کارگزینی کارمند سازمان تأمين اجتماعی است و ماده ۴١١ قانون تأمين اجتماعی ضوابط سنی و مدت خدمت برایاحتساب مستمری بازنشستگی کارکنان سازمان قبل از موعد مقرر تابع ضوابط و مقررات استخدام کشوری و تغييرات و اصلاحات بعدیآن دانسته است و از آنجا که قانون مدیریت خدمات کشوری جایگزین قانون استخدام کشوری شده است و از این رو کارکنان سازمانتأمين اجتماعی از حيث بازنشستگی پيش از موعد مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری از حيث سـن و مـدت خدمت میباشند وطبـق تبصره (و) ماده ٣٠١ قانون مـذکور تقليل سابقه قانونی مزبور در بند (الف) این مـاده برای متصدیان مشاغل سـخت و زیانآور۵ سال دانسته است، مطابق بنـد (الف) و (ب) ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری کارکنان دستگاههای اجرایی از جمله سازمان تأمين اجتماعی در صورتی که مشمول قانون کار باشند میتوانند حسب قانون با ۵٢ سال سابقه پرداخت حق بيمه به صورت متوالیو یا ۵٢ سال سابقه پرداخت حق بيمه به طور متناوب و احراز شرایط قانونی بازنشسته شوند و با التفات به اینکه شاکی به موجب دادخواست تقدیمی اعلام داشته دارای ۴٢ سال سابقه کار در آزمایشگاه مراکز بيمارستانی سازمان تأمين اجتماعی میباشد که بهحد نصاب ۵٢ سال طبق مقررات فوق نمیرسد. لذا با وصف مراتب فوق تجدیدنظرخواهی وارد و رأی تجدیدنظر خواسته واجد ایرادتشخيص و مستنداً به ماده ١٧ قانون تشکيلات و آیين دادرسی دیوان عدالت اداری ضمن نقض رأی موصوف به استناد بند ٢ ماده ٠١ وماده٣۶ قانون مرقوم حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. این رأی قطعی است. دفتر نتيجه ثبت وفق مقررات اقدام قانونی معمول گردد.
رأی شماره٩٧٠٩٩٧٠٩٠١٢٠٢۵۵١ ـ ٧٩٣١/٧/۶١ به موجب دادنامه شماره ٨٣٢٠٠۶۵۵٩٠٧٩٩٠٨٩ ـ ٨٩٣١/١/١٣ شعبه ۵١ تجدیدنظرتأیيد شده است. وليکن در اجرای ماده ٩٧ قانون تشکيلات و آیين دادرسی دیوان عدالت اداری، شعبه ٨١ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره ٠٩١٣٠٧۶۵٩٠٧٩٩٠٨٩ ـ ٨٩٣١/٠١/۵١، رأی شعبه ۵١ تجدیدنظر را نقض کرده و به شرح زیر حکم به ردشکایت صادر کرده است:
باعنایت به مجموع اوراق پروندههای بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی، نظر بهاینکه مطابق ماده ۴۶ آیيننامه استخدامی سازمان تأمين اجتماعی یا کارکنان سازمان از لحاظ بازنشستگی، از کارافتادگی کلی و فوت طبق مقررات قانون تأمين اجتماعی رفتار خواهدشد و ماده ۴١١ قانون تأمين اجتماعی نيز ضوابط سنی و مدت خدمت برای احتساب مستمری بازنشستگی کارکنان پيش از موعدمقرر را تابع ضوابط و مقررات قانون استخدام کشوری دانسته است و با عنایت به اینکه تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدماتکشوری که جایگزین قانون استخدام کشوری شده است، بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان آور را مشروط به تحقق دو شرطنموده است١ .ـ اختيار دستگاه اجرایی با بازنشستگی »عبارت دستگاه اجرایی. . . میتواند. . . در صدر ماده ٣٠١ قانون مدیریتخدمات کشـوری٢ ـ داشتن حداقل ۵٢ سال سابقه »تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری« عليهذا نظر بـه اینکه شاکی فاقد شرایط مذکور بوده و در زمان تقاضا دارای ٠٢ سال سابقه اشتغال بوده است، با تشخيص موجه و وارد بودن تقاضای اعمال ماده٩٧ قانون تشکيلات و آیين دادرسی دیوان عدالت اداری و ضمن نقض دادنامه های صدرالذکر، حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلاممیگردد. این رأی قطعی است.
هـ : شعبه ۶۶ بدوی دیوان عدالت اداری در رسيدگی به پرونده شماره١٠٩٠٨٩٩٠٧٩۶٩٨٨٠٠ با موضوع دادخواست آقای علی احمدوند به طرفيت مدیریت درمان سازمان تأمين اجتماعی و به خواسته الزام به بازنشستگی در مشاغل سخت و زیانآور در رشته تکنسين اتاق عمل به موجب دادنامه شماره ۶٨١١٠۶١٠٩٠٧٩٩٠٨٩ ـ ٨٩٣١/۴/٣ به شرح زیر رأی صادر کرده است:
مطابق ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان و ماده ١ آیين نامه اجرایی آن مصوب ۵٨٣١/٢/٠١ کليه وزارتخانه ها و. . .سازمان هایی که مشمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است میتوانند شاغلين مشاغل سخت و زیان آور را با داشتن حداقل ٠٢سال تمام سابقه قابل قبول بازنشسته نمایند. نظر به اینکه در خصوص این نوع بازنشستگی به دستگاه محل اشتغال اختيار داده شده که میتواند با شرایطی بازنشسته نماید و سازمان تأمين اجتماعی نيز که یک نهاد عمومی غيردولتی میباشد مخالف بازنشستگی شاکی که از کارکنان خودش میباشد، است قانوناً نيز مجوزی جهت الزام دستگاه مربوطه وجود ندارد لذا شکایت غيرموجه تشخيص و حکم به رد آن صادر و اعلام میگردد. رأی صادره ظرف ٠٢ روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری میباشد.
رأی مذکور به موجب رأی شماره٩٨٠٩٩٧٠٩۵۶٩٠٢٧٧١ ـ ٨٩٣١/٩/٠٢ شعبه ٠٢ تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تأیيد شده است.
هيأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ٩٩٣١/٩/٨١ با حضور رئيس و معاونين دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکيل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.
رأی هيأت عمومی
الف ـ تعارض در آراء محرز است.
ب ـ اول: براساس رأی وحدت رویه شماره۵١۵ ـ ٧٨٣١/٧/۵ هيأت عمومی دیوان عدالت اداری، سياق عبارات تبصره ٢ اصلاحی ماده٧۶ قانون تأمين اجتماعی مصوب سال ٠٨٣١ که براساس آن شاغلين مشاغل سخت و زیان آور میتوانند با داشتن ٠٢ سال سابقه کار متوالی و یا ۵٢ سال متناوب در مشاغل مذکور بازنشسته شوند، با استفاده از واژه های کارگر و کارفرما و کارگاه، مبين حصر تسری حکم مقنن به مشمولين قانون کار است. بنابراین مستخدمين سازمان تأمين اجتماعی از شمول قانون کار و قانون اصلاح تبصره ٢ ماده٧۶ قانون تأمين اجتماعی مصوب سال ٠٨٣١ خارج و بنابر ارجاع تبصره ١ ماده ۴۶ آیيننامه استخدامی سازمان تأمين اجتماعی اصلاحی مصوب سال ۴٩٣١ و ماده ۴١١ قانون تأمين اجتماعی مصوب سال ۴۵٣١، از حيث بازنشستگی به سبب اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور، تابع مقررات بخش عمومی و دولتی میباشند.
دوم: قوانين و مقررات بخش عمومی و دولتی حاکم بر موضوع بازنشستگی پيش از موعد به سبب اشتغال در مشاغل سخت وزیان آور عبارتند از: تبصره ٣ ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحميلی و معلولين عادی و شاغلين مشاغل سخت و زیانآور مصوب سال ٧۶٣١ و تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال.١٣٨۶
سوم: براساس تبصره ٣ ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحميلی و معلولين عادی و شاغلين مشاغل سخت و زیان آور مصوب سال ٧۶٣١ »شاغلين مشاغل سخت و زیانآور که وظایف مربوط به شغل آنان باعث بروز ناراحتی های جسمی و روحی میگردد، میتوانند با داشتن حداقل بيست سال سابقه خدمت بر اساس درخواست کتبی خود با حداکثر پنج سالارفاق بازنشسته شوند.« بنابراین برخلاف صدر ماده واحده مذکورکه براساس آن دستگاه های اجرایی در بازنشسته کردن مستخدمين معلول (اعم از جانبازان انقلاب اسلامی ایران و جنگ تحميلی، معلولين حوادث ناشی از کار، بيماران ناشی از شرایط خاص کار ومعلولين عادی) دارای اختيار میباشند، در مورد شاغلين مشاغل سخت و زیان آور چنين حکمی وجود ندارد و تبصره ٣ ماده واحدهمذکور بر تکليف دستگاه های اجرایی در موافقت با درخواست بازنشستگی مستخدم واجد شرایط به سبب اشتغال در مشاغل سخت و زیان آور دلالت دارد و این تبصره جزو قوانين آمره بوده و لازم الاتباع است.
چهارم: براساس تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال ۶٨٣١ به عنوان آخرین اراده قانونگذار در موردبازنشستگی متصدیان مشاغل سخت و زیان آور در دستگاه های اجرایی، سابقه خدمت لازم برای متصدیان مذکور جهت بازنشستگی پيش از موعد، بيست و پنج سال لحاظ شده اما با توجه به حکم ماده ٧٢١ قانون مدیریت خدمات کشوری که براساس آن مقرر شده:
»کليه قوانين و مقررات عام و خاص. . . مغایر با این قانون از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون لغو میگردد.« و با عنایت به اینکه قلمروتبصره ٣ ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحميلی و معلولين عادی و شاغلين مشاغل سخت وزیان آور مصوب ٧۶٣١ و تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری یکسان و ناظر بر بازنشستگی پيش از موعد شاغلين مشاغل سخت و زیان آور در دستگاه های اجرایی است، با تصویب قانون مدیریت خدمات کشوری جهت بازنشستگی شاغلين مذکور، شرط سابقه اشتغال از بيست سال به بيست و پنج سال افزایش یافته لکن سایر شرایط مورد حکم مقنن در تبصره ٣ ماده واحده مذکور ازجمله درخواست بازنشستگی مستخدم و تکليف دستگاه اجرایی در موافقت با درخواست بازنشستگی مستخدم واجد شرایط همچنان مجری میباشد چرا که تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری به عنوان قانون لاحق در این موارد متضمن حکم مغایری نبوده و دستگاه های اجرایی در حال حاضر مکلفند با درخواست بازنشستگی مستخدمان متصدی مشاغل سخت و زیان آور کهبه بيست و پنج سال سابقه اشتغال رسيده اند، موافقت کنند.
پنجم: هر چند صدر ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری ناظر بر شرایط اختياری دستگاه اجرایی برای بازنشسته کردن کارکنان خود میباشد ولی مفاد تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مذکور صرفاً ناظر بر تعيين شرط سابقه برای مشاغل سخت و زیان آور است و اگر غيراز این تفسير شود، جمع بين تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری و تبصره ٣ ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان دچار تعارض خواهد شد، با این توضيح که اگر کارمند با 20 سال سابقه درخواست بازنشستگی نماید به لحاظ سخت وزیان آور بودن موضوع، دستگاه مکلف است او را طبق تبصره ٣ ماده واحده بازنشسته نماید ولی اگر با 25 سال سابقه درخواست دهددستگاه اختيار دارد که او را بازنشسته نماید ولی بر اساس نظریه مذکور در بند ۴ این رأی و طبق قاعده »الجمع مهما امکن اولی منالطرح« و بين تبصره ٣ ماده واحده قانون نحوه بازنشستگی جانبازان انقلاب اسلامی و جنگ تحميلی و معلولين عادی و شاغلين مشاغل سخت و زیان آور و تبصره ١ ماده ٣٠١ قانون مدیریت خدمات کشوری جمع منطقی صورت میگيرد بدین نحو که فقط شرطسابقه برای بازنشستگی سخت و زیان آور از 20 سال به 25 سال افزایش مییابد.
بنابر مراتب یاد شده، آراء شماره ٩٨٠٩٩٧٠٩۵۶٧٠٣١٩٠ـ ١٣٩٨/٠١/١۵شعبه ١٨تجدیدنظر٩٨٠٩٩٧٠٩۵۶٩٠١۵٩٠ ،١٣٩٨/۶/٢۵شعبه٢٠ تجدیدنظر ٩٨٠٩٩٧٠٩٠١۶٠١١٨۶ـ١٣٩٨/۴/٣ شعبه۶۶بدوی دیوان عدالت اداری که به موجب رأی شماره٩٨٠٩٩٧٠٩۵۶٩٠٢٧٧١ـ١٣٩٨/٩/٢٠در شعبه ٢٠تجدیدنظر تأیيد شده، مبنی بر رد شکایت در حدی که متضمن مراتب فوق الذکراست، صحيح و موافق مقررات است. این رأی به استناد بند ٢ ماده 12 و ماده 89 قانون تشکيلات و آیين دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ١٣٩٢برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.
رئيس هيأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی