احد از کارگران در یکی از واحدهای کارگری ضمن انعقاد قرارداد کار و قبول شرط ضمن عقد پذیرفته است که کارفرما وی را بیمه نکند و در این رابطه حق هرگونه ادعایی را از خود سلب نموده و متعهد گردید که از این بابت در مراجع حل اختلاف نیز مطرح دعوی ننماید. سئوال این که آیا اصولا کارگران می توانند در توافقی که با کارفرما بعمل می آورند تکلیف کارفرما به بیمه کردنشان را از خود ساقط کنند و آیا چنین توافق هایی در مراجع حل اختلاف پذیرفته می شود؟
مواد و قواعد قانون کار از قوانین و مقررات آمره بوده و مزایا و امتیازات پیش بینی شده در آن از حقوق کارگران محسوب و اجرای آن جزء تکالیف کارفرما به حساب می آید و در این خصوص توافق و تراضی بر خلاف مقررات آمره قانون کار به هیچ وجه مجاز نبوده و در مراجع حل اختلاف نیز چنین موافقت هایی مورد پذیرش قرار نگرفته و مردود شناخته می شود ضمن این که تخلف از مقررات آمره قانون کار مشمول جرایم و مجازاتهای پیش بینی شده در فصل یازدهم قانون کار قرار می گیرد توضیح این که به استناد ماده ۱۴۸ قانون کار ، “کارفرمایان کارگاههای مشمول این قانون مکلفند بر اساس قانون تأمین اجتماعی نسبت به بیمه نمودن کارگران واحد خود اقدام نمایند” که ضمانت اجرای کیفری عدم رعایت مقررات این ماده ، ماده 183 قانون کار می باشد که مقرر می دارد کارفرمایانی که بر خلاف مفاد ماده ۱۴۸ این قانون از بیمه نمودن کارگران خود خودداری نمایند علاوه بر تأدیه کلیه حقوق متعلق به کارگر (سهم کارفرما) با توجه به شرایط و امکانات خاطی و مراتب جرم به جریمه نقدی معادل دو تا ده برابر حق بیمه مربوطه محکوم خواهند شد به این ترتیب توافق کارگران چه در قراردادهای فردی کار و چه در شوراهای سازش و چه در مراجع حل اختلاف مبنی بر مکلف نبودن کارفرما نسبت به بیمه نمودن آنان خلاف قانون تلقی و موجب ساقط شدن تکلیف و الزام کارفرما در زمینه بیمه کردن کارگران نمی شود و کارگر می تواند علیرغم سازش بعمل آمده ملتزم نمودن کارفرما نسبت به بیمه کردن خود را از مراجع حل اختلاف پیگیری نماید.